Budama Şekilleri-Budama Notları 2

Budama Şekilleri-Budama Notları 2

Meyve fidanı dikildiği ilk yıldan itibaren ağaç şekli iyi oluşturulmalıdır. Bu, ağacın ilerdeki verimini ve meyve kalitesini büyük ölçüde etkiler. Ayrıca bakım işlerinin de kolaylaştırır.

Üç çeşit budama türü vardır. Bunlar;

A-) Şekil Budaması

Meyve ağaçlarında, meyve fidanı dikildikten sonra normal verime yatıncaya kadar yapılan budamaya denir.

Meyve fidanı dikildiği ilk yıldan itibaren ağaç şekli iyi oluşturulmalıdır. Bu, ağacın ilerdeki verimini ve meyve kalitesini büyük ölçüde etkiler. Ayrıca, budama, hasat, ilaçlama gibi bakım işlerinin de kolay ve uygun şekilde yapılmasını sağlar.

1-) Goble

Yağışlı ve nemli bölgelerde güneş ışığından maksimum derecede yararlanmayı sağlar.

Bu sistemde 3 ana dal yakın noktalardan çıktığından fazla meyve tuttuğu veya fazla kar yağdığı yıllarda dallarda kırılmaların meydana gelmesi sık olarak rastlanan istenmeyen olaylardadır.

Goble sisteminde doruk dal bırakılmaz.

Başta şeftali olmak üzere elma, armut, ayva,  kayısı, badem, zeytin, Japon grubu eriklerde ve bağda uygulanan bir sistemdir.

2-) Doruk Dallı

Kurak bölgeler için uygun bir şekildir.

Genellikle, taç 3 ana dalla, orta kısımda gelişen bir doruk dalından oluşur.

Elma armut, şeftali, kayısı, vişnede kolaylıkla uygulanabilir.

3-) Değişik Doruk Dallı

Doruk dallı şekilden farkı ise, doruk dalının şekillenmeden dik olarak büyümesine devam etmesidir.

4-) Piramit

Dalların gövde üzerinde dağılışlarına göre spiral ve katlı olmak üzere iki şekli vardır.

Daha dikine büyüme özelliğine sahip olan armut gibi meyvelere uygulanır.

Spiral piramitte dallar gövde üzerinde muntazam olarak dağılmaktadır.

Katlı piramitte ise üç dal bir araya gelerek gruplaşmakta ve kat oluşturmaktadır. Birinci kat ile ikinci kat arasındaki mesafenin 110 cm, ikinci ile üçüncü kat arasındaki mesafenin 100 cm, üçüncü ile dördüncü kat arasındaki mesafenin 90 cm olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu şekilde katlar, aralarındaki mesafe 10’ar cm azaltılarak oluşturulmaktadır.

B-) Mahsul Budaması

Meyve ağacı normal verime yattıktan sonra yapılan budamaya mahsul budaması denir.

Bir meyve ağacında mahsul budamasına başlamadan önce ağaç bütünüyle incelenmeli; çıkacak ve bırakılacak kalın dallar tespit edilmelidir.

Dal kesimlerine öncelikle kuru, yaralanmış ve hastalıklı dallarla ana dallardan çıkmış obur dallardan başlanmalıdır.

Bundan sonraki budama meyve dalı seyreltmesi ve ana dalların dengelenmesini amaçlar.

Meyve dalı seyreltmesi ağacın gelişme gücü dikkate alınarak yapılır. Ana ve tali dalların budanmasına dal uçlarından başlanır ve geriye kesim uygulanarak bu dalların gereğinden fazla uzaması engellenir.

Budama sonucunda ağaçta bırakılacak en uç dallar veya gözler daha öncede belirtildiği gibi tacın dışına doğru bakmalı, diğer dallar ise ağacın boşluklarını doldurmalı ve güneş görebilmelidir.

Kalın dallar üzerinde bulunan küçük meyve dalları çok sık değillerse kesilmemelidir. Böylece ağaç tacının maksimum hacminden yararlanılarak verim artırılabilir.

Mahsul budamasında meyve dallarının uzunluğu iri meyveli şeftali, elma ve armut gibi meyve türlerinde en fazla 40 cm kadar olmalıdır. Zayıf dallar daha kısa, kuvvetli dallar daha uzun bırakılmalıdır. Bir yıllık uzun bir dalın ucu kesilmeden bırakılırsa, üzerinde meydana gelen fazla sayıdaki meyve, dalın kırılmasına neden olabilir. Ayrıca böyle dallar yeterli uzunlukta yeni sürgün veremezler.

Mahsul budaması sonucunda ağaç hem o yıl yeterli ürün vermeli, hem de daha sonraki yıllarda verim verecek yeni sürgünler oluşturmalıdır. Bir dalın hem meyve vermesi ve hem de yeni sürgün oluşturması o dalın ortalama üçte birini (1/3’ünü) kesmekle sağlanabilir. Daha fazla kesim meyvenin az olmasına, fakat sürgünlerin kuvvetli gelişmesine, az kesim ise meyvenin çok olmasına ve sürgünlerin zayıf gelişmesine neden olur. Ortalama 30 cm’den kısa olan meyve dallarında genellikle uç alma işlemi yapılmamalıdır.

C-) Gençleştirme Budaması

Verimden düşmüş   yaşlı ağaçlarda yeniden kuvvetli sürgünler oluşturarak yeni bir taç oluşturulmasına ‘gençleştirme budaması’ denir.

Gençleştirme budamasında önce kurumuş, sık ve birbiri üzerine gelen dallar çıkarılır.

Geri kalan dallarda da kısa budamalar yapılarak ağacın tacı küçültülmüş ve yeniden kuvvetli sürgün oluşumu sağlanmış olur.

Gençleştirme Budaması Sırasında Bilmemiz Gerekenler:

  • Budamanın şiddeti ve şekli
  • Ağacın gelişme gücünü,
  • Ağaçtan bir yıl önce alınan meyve miktarını,
  • Ağacın genaratif durumu,

Bunlara ilaveten; budayıcı ağacı iyi tanımalı ve onun kesime karşı göstereceği tepkiyi, dolayısıyla kesimin verime ve meyve kalitesine etkilerini iyi tahmin edebilmelidir.

**Balıkesir Altıeylül Halkeğitim’de Ziraat Mühendisi Simge UÇGUN tarafından anlatılan Budama Kursu notlarıdır.

Önceki Yazı
Budama Ne Zaman Yapılmalı-Budama Notları 1
Sonraki Yazı
Budama Kesimlerinin Tipleri-Budama Notları 3
Yorumlar ( 0 )
Yorum Gönder
CAPTCHA Image [ Değiştir ]